Vrijstaand maken met kanalen (of: het sprookjeslandschap, deel 2!)

Onlangs plaatste ik een blog over een klein ‘hobbyprojectje’: van een aantal foto’s maakte ik een schilderachtige compositie met een sprookjeskasteel. Puur voor de lol en om mijn Photoshopkwaliteiten op peil te houden. In het artikel meldde ik dat je kanalen kunt gebruiken om selecties en maskers te maken. Prompt kreeg ik daar vragen over van medefotografen: daarom dit vervolgartikeltje, met een korte uitleg voor fotografen!

Selecties maak je in Photoshop traditioneel gezien met de pen tool, quick selection tool of andere selectiegereedschappen. Ook kanalen zijn echter een krachtig instrument om snel ingewikkelde selecties te maken! Zelf werk ik niet enorm veel met Photoshop: de portretten en reportages die ik maak zijn voor 95% prima te verwerken in Lightroom. Samen met de archiverings- en workflowmogelijkheden maakt dat Lightroom voor mij een ideaal pakket is. Een enkele uitstap naar Photoshop maak ik over het algemeen alléén om wat uitgebreider te kunnen retoucheren.

Selecties maken

Selecties maken kan in Photoshop op allerlei manieren. De bekendste zijn wellicht het toverstafje, de quick selection tool of de pen tool. In veel gevallen functioneren die prima, maar bij sommige selecties kun je dan bezig blijven: bijvoorbeeld haren, boomtakken of andere fijne structuren zijn onmogelijk heel nauwkeurig te selecteren. Deze foto, snel genomen in mijn achtertuin, heb ik gebruikt om wat bomen te integreren in mijn fantasiebeeld.

Bomen

Met traditionelere selectiemethodes is het eigenlijk onmogelijk alle blaadjes vrijstaand te maken. Via tutorials op internet en de dvd’s van Guy Gowan maakte ik kennis met het gebruik van kanalen voor dit doel. Als je een selectie moet maken vanaf een min of meer egale achtergrond, kan dat namelijk relatief snel en behoorlijk nauwkeurig.

Kanalen

Kanalen geven voor rood, groen en blauw de verschillende grijswaardes aan van die desbetreffende kleuren. Leg je deze drie kanalen over elkaar heen, dan zie je het oorspronkelijke beeld terug. Veel fotografen zullen met name werken in de lagenstructuur en de kleurkanalen maar weinig benutten. Om een selectie te maken met behulp van de kanalen heb je echter niet veel kennis hierover nodig.

1. Openen en kopie maken
Open de foto waar je een onderdeel uit wilt selecteren in Photoshop. Maak vervolgens een kopie van de achtergrondlaag (Ctrl-J of Cmd-J).

2. Kanalen
Selecteer de nieuwe laag en klik op de tab ‘kanalen’ in je palet. Je ziet nu voor elke van de RGB-kleuren een apart kanaal (en een gezamenlijk RGB-kanaal). Door de kanalen afzonderlijk te selecteren zie je nu de verschillende grijswaarden-versies van je foto. De truuk is nu, dat je het kanaal wilt selecteren, dat het meeste contrast geeft tussen je voorgrond en achtergrond. In het geval van deze foto van de bomen is dat het blauwe kanaal.

Kanalen verschillen

3. Calculations
Met het blauwe kanaal geselecteerd ga je naar Image -> Calculations. Dit is het lastigste stuk om te begrijpen. Wat hier in feite gebeurt, is dat je (vanwege de blending-modus ‘multiply’) de grijswaardes van de blauwkanalen van de achtergrondlaag en de geselecteerde laag vermenigvuldigt. Het resultaat verschijnt als nieuw kanaal: Alpha 1. Eventueel doe je dit nog een tweede keer, maar nu met het nieuw ontstane kanaal.

Image Calculations

4. Levels
Als je nu nog steeds geen witte lucht hebt, kun je met de sneltoets CTRL – L de levels van het kanaal nog aanpassen. Schuif de rechter slider naar links, zodat het grijs wit wordt. Hetzelfde kun je eventueel ook doen met de donkere tonen. Uiteraard kun je nu ook met een penseel met zwart of wit je selectie nog verder bijwerken, indien nodig.

Levels op kanaal

5. Omzetten naar selectie
Als je tevreden bent met het kanaal, dus als het alleen zwarte en witte tonen bevat, kun je er een selectie van maken. Dat doe je heel eenvoudig door CTRL (of Cmd op een Mac) ingedrukt te houden en het icoon van het alfakanaal aan te klikken. Klik vervolgens onderin de balk op het icoontje om een masker te maken en je hebt je selectie gemaakt! Let op: mogelijk heb je nu precies de verkeerde selectie. Die keer je om (in de selectie óf in het masker) met CTRL – I.

Selectie naar masker

Finetunen

Het resultaat van deze relatief eenvoudige manier om een selectie te maken mag er zijn: de blaadjes van de bomen zijn beter vrijstaand gemaakt dan je in uren stempelen met een selectietool voor elkaar zou krijgen. Toch kan het zo zijn, dat je nu nog wat ongewenste randjes of schaduwen ziet. Die zijn op verschillende manieren te verwijderen.

Als het om een redelijk op zich staande kleur gaat, kun je proberen de verzadiging daarvan terug te brengen. Bij een bomenrij zul je wellicht nog wat blauw zijn, zodat je selectief de blauwtinten wat terugschroeft. Dit kan goed werken, maar zal niet altijd een perfect resultaat geven. Een andere, elegantere manier is met behulp van ‘Refine mask’: klik met de rechtermuisknop op het laagmasker dat de selectie bevat. Je krijgt dan een aantal opties, om het masker verder te finetunen, bijvoorbeeld door te featheren. Door de selectie tijdelijk op een rode kleurlaag te leggen, kun je goed zien of er nog oneffenheden zijn.

Selectie op rode achtergrond

Eindresultaat

Het eindresultaat is een laag met masker, zodat je de bomen heel nauwkeurig in een andere foto kunt plakken (klik op de foto voor meer uitleg over de rest van de montage!):

Fotomontage kasteel

Dit artikel verscheen eerder op Photofacts.

Delen

PinIt

About Erik

Erik is fotograaf en tekstschrijver. Human interest ligt hem het beste. Mensen observeren en in beeld brengen is wat hem drijft. Met tekst of met foto’s. Het liefst beide.