Recensie: ‘Essential Development Lightroom 5’ – Seán McCormack

Essential Development LR5 beschrijft de mogelijkheden die Lightroom 5 biedt in de ontwikkel-module. Auteur Seán McCormack laat zien dat Lightroom steeds meer taken die voorheen in Photoshop ‘thuishoorden’ minstens zo goed voor je kan uitvoeren.

ED2 Spread Cover

Het is nog niet zo heel lang geleden dat ik ben overgestapt van Lightroom 3 naar 4. Met een overstap naar 5 wilde ik dus eigenlijk nog even wachten. Maar toen ik zag welke verbeteringen LR5 uiteindelijk kreeg, vond ik het toch wel de moeite waard. Het radiaalfilter, makkelijker perspectiefcorrecties doorvoeren en met name het beter werkende gereedschap om dingen weg te klonen of te retoucheren waren daarbij doorslaggevend. Mijn workflow is nog meer van Photoshop richting LR geschoven, wat enorm efficiënt werkt.

Dat er bij het verschijnen van een nieuwe versie van Lightroom nieuwe literatuur zou verschijnen, zal niemand verbazen. Dat Seán McCormack in dit geval de auteur is, is ook niet bijzonder. De Ierse fotograaf is een echte Lightroom-kenner, die al veel presets ontwikkelde en blogt en twittert over Lightroom. Ook over Lightroom 4 schreef hij al een ‘Essential’ overigens.

ED2 Spread 2

Essential Development is met 158 pagina’s een fors eBook. Het is dan ook behoorlijk compleet, voor wat betreft de ontwikkelmodule van Lightroom. In twintig hoofdstukken laat McCormack talloze ‘oude vertrouwde’ Lightroom-onderdelen de revue passeren, evenals nieuwe toevoegingen in de vijfde editie. Bezitters van Lightroom 4 zullen dus ook prima uit de voeten kunnen met het grootste gedeelte van dit boek (al zullen ze bij het lezen wellicht toch willen gaan upgraden).

Basics en weetjes

Het boek begint basaal, met hoofdstukken over het histogram en de meest basale bewerkingssliders in Lightroom. Toch haalt ook de meer ervaren gebruiker hier al nuttige informatie uit. Bijvoorbeeld over de process version, die Adobe sinds 2012 aan bestanden hangt: zo lijkt dat oudere beelden bij het updaten van die versie niet per se heel exact en correct worden ‘omgezet’. Doe dat dus zeker bij oudere foto’s alleen als je zeker weet dat je ze opnieuw gaat bewerken. Een ander nuttig ‘weetje’ dat niet iedereen meteen zal doorzien, gaat over de slider ‘Exposure’. Die is niet gelijk aan de belichtingscompensatie in de camera. Exposure is echt meer een slider voor de midtones, die hoge lichten probeert te beschermen tegen clippen.

Elk boek en elke tutorial geeft wel ‘handige’ sneltoetsen voor bepaalde functies. Helaas zijn dat er meestal zoveel, dat ze bij mij niet blijven hangen, behalve die paar die ik echt vaak gebruik. In dit boek zie ik toch wel een paar nuttige sneltoetsen langskomen, die wellicht een langer leven beschoren zijn. Dat je in het basispaneel van de ‘Develop’-module met , en . door de sliders rouleert, en die vervolgens met + en – vrij eenvoudig kunt wijzigen, bijvoorbeeld…

Duidelijke voorbeelden

Witbalans, het gradueelfilter, de croptool, verscherping en lenscorrecties: alle onderdelen van de ontwikkelmodule van Lightroom komen voorbij. Alles met duidelijke voorbeelden en grote foto’s. Zo laat hij zien hoe je al een heel acceptabel deel van de retouche bij beautyportretten in Lightroom kunt doen. Zeker nu LR5 beschikt over advanced healing, krijg je enorm veel extra mogelijkheden. Maar ook doordrukken en tegenhouden in Lightroom werkt snel en eenvoudig, demonstreert hij.

41

Het hoofdstuk over beauty-retouche is mooi voor de portretfotografen, maar McCormack vergeet óók de landschapsfotografen niet. Hij gaat uitgebreid in op de gradient tool, die natuurlijk prima te gebruiken is om te lichte luchten bij te trekken. Ook zijn in Lightroom 5 de mogelijkheden om lensvervorming ongedaan te maken flink toegenomen:

Lens corrections

Ook hier weer voldoende handigheidjes: de snelkoppeling M om naar de gradient tool te gaan, maar óók dat je de Shift-toets ingedrukt kunt houden om automatisch recht te verslepen. En nog een goede tip: als je de lucht warmer of koeler wilt laten lijken, doe dat dan eens met een (lokale) witbalansaanpassing in plaats van een kleurgradiënt. Volgens McCormack oogt dat natuurlijker en, voor zover ik het kon proberen, ik geef hem gelijk.

Presets

Bij het eBook krijg je een bestand met een lading van maar liefst 100 presets, die je in Lightroom kunt toevoegen. Wie denkt dat hij hierbij een batterij ‘kant-en-klare’ presets krijgt, komt bedrogen uit. In tegenstelling tot wat je vaak op internet downloadt, zijn het tussenvormen. Zo heeft hij een hele reeks presets gemaakt met enkel oplopende hoeveelheden saturatie of vibrance.

Presets EDLR5

McCormack benadrukt maar dat het geen eindpunten zijn, maar visuele hulpmiddelen. In het preview-scherm in de navigator zie je wat een preset doet. En daaraan hecht McCormack veel waarde. Zelf kan ik dat volgens mij behoorlijk goed bepalen aan de hand van de daadwerkelijke slider, dus de meeste van deze presets zal ik niet gebruiken.

Wat wel absoluut waar is: McCormack praat over presets die je online kunt kopen. Vaak geven ze een prachtresultaat, maar ze zijn gebaseerd op het eindresultaat van de voorbeelden. Op foto’s die daar qua toon, helderheid en dergelijke niet op lijken, zijn ze niet echt bruikbaar. Een valkuil van veel LR-presets. Daarom is het wel goed, dat hij presets creeert die slechts op bepaalde parameters inwerken.

Radiaalfilter

Na de 20 hoofdstukken volgt nog een ‘bonus’ over het radiaalfilter, een andere nieuwe toevoeging aan Lightroom 5. Oorspronkelijk ontstaan uit de wens om meer controle over vignettering te hebben, maar op veel meer manieren bruikbaar. McCormack laat er een paar zien, maar er zijn zeker meer en handiger methodes. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar de video van Piet van den Eynde, die op een heel mooie manier laat zien hoe ook dit weer een krachtige bewerkingstool kan zijn.

Aanrader?

Is dit boek een aanrader? Zeker wel. Van tevoren ben je met McCormack er wel zeker van dat je een auteur treft die weet waar hij over praat. Ik heb geen idee hoeveel er gewijzigd is ten opzichte van het boek over Lightroom 4. Maar Essential Development LR5 is een compleet en toch overzichtelijk ebook over de mogelijkheden van de ontwikkel-module van Lightroom.

Deze recensie verscheen eerder op Photofacts.

Delen

PinIt

About Erik

Erik is fotograaf en tekstschrijver. Human interest ligt hem het beste. Mensen observeren en in beeld brengen is wat hem drijft. Met tekst of met foto’s. Het liefst beide.