Op zoek naar… Zwitsal

Of: hoe een foto ongevraagd wereldwijd misbruikt wordt…

Een door en door Nederlands product: Zwitsal. Het werd bijna honderd jaar geleden op de markt gebracht door een Apeldoornse apotheker, op basis van een recept voor zalf uit Zwitserland (inderdaad: Zwit – sal, Zwiterse zalf!). Inmiddels is het een merk van het megaconcern Unilever. Jaren geleden, tijdens de opleiding aan de Fotovakschool, graaide ik wat spullen uit de babykamer van Teun bij elkaar en maakte een productfotootje. Waarmee mijn Nederlandse productfoto nu ongewild wereldwijd voorbij komt…

Via zoekmachines komen mensen op mijn website. Via voor de hand liggende én minder voor de hand liggende zoekwoorden. Af en toe pik ik er een zoekterm uit en wijd ik er een blog aan. Vandaag: ‘Zwitsal baby products’.

Wereldwijd jatwerk

De zoekopdracht ‘Zwitsal’ komt regelmatig voorbij op mijn Flickr-account. Hij leidt bezoekers naar een oude foto van wat Zwitsalspulletjes. Maar hij is vooral ook exemplarisch voor iets wat enorm veel voorkomt: het zonder toestemming gebruiken van foto’s, die ergens van het internet geplukt worden. Als je deze foto gaat googelen, kom je namelijk op de meest exotische plekken. Een apotheek op de Nederlandse Antillen gebruikte de foto zonder toestemming, net zoals een Nederlands blog over beauty en fashion. Die hebben overigens de foto respektievelijk verwijderd, danwel keurig betaald.

Minder geslaagd zijn een Indonesisch weblog en twee Aziatische (Japanse?) webwinkels. Beide hebben mijn foto – en ongetwijfeld diverse andere – gewoon van het net geplukt om hun website op te tuigen. Doe je dat in een winkel, dan heet het winkeldiefstal. Online lijkt het geoorloofd voor veel mensen… Als ik mijn foto ergens tegenkom, stuur ik uiteraard altijd een vriendelijk mailtje, eventueel gevolgd door een betalingsverzoek. Uit landen als Japan, Indonesië en Rusland hoor je daar, helaas, nooit meer wat van terug.

Mag ik je foto gebruiken?

Mag dan niemand mijn foto’s gebruiken? Jawel hoor. Bloggers, die om een of andere reden een foto van mij interessant genoeg vinden, mogen die in principe best gebruiken, mits ze dat vooraf netjes vragen én mijn naam vermelden. Commerciële instellingen die geld gaan verdienen aan mijn foto’s, zonder daarvoor te betalen, dat kan natuurlijk niet.

Voor de duidelijkheid: heb ik jou geportretteerd en wil je die foto op je Facebook of LinkedIn gebruiken? Doen! Vind ik alleen maar leuk en mag gratis en voor niets. Sterker nog, als je bij mij een shoot boekt, krijg je van de uiteindelijk gekozen foto’s ook versies, die geoptimaliseerd zijn voor webgebruik. Zonder watermerk. Zet ze vooral online!

En over de foto

Tja, wat zal ik ervan zeggen: de foto was een vingeroefening tijdens mijn opleiding. ‘Probeer thuis eens met wat je beschikbaar hebt een goed uitgelichte, gestylede productfoto te maken voor een witte achtergrond’, zal de opdracht zijn geweest. Ik zie inmiddels (en eigenlijk ook toen al) genoeg verbeterpunten. Overstraling, witbalans en een klein beetje tangverlichting, om maar wat technisch jargon te noemen. Allesbehalve een topper dus. Dat hoeft ook niet, Flickr is mijn vergaarbak van vakantiefoto’s, probeerseltjes, vrij werk en opdracht: groen en rijp door elkaar. En hij is alweer een paar jaar oud natuurlijk. Maar dat maakt het nog geen publiek bezit…

Delen

PinIt

About Erik

Erik is fotograaf en tekstschrijver. Human interest ligt hem het beste. Mensen observeren en in beeld brengen is wat hem drijft. Met tekst of met foto’s. Het liefst beide.

2 thoughts on “Op zoek naar… Zwitsal

  1. Birgit

    Een “eye opener” dit stukje. Ik denk er nooit over na, maar ook ik gebruik wel eens een foto die ik vind op het wereldwijde web. Jatten wil ik het niet noemen, want ik was me er echt niet van bewust dat dat zo gezien kan worden. Ikzelf gebruik de foto’s nooit voor commerciële doeleinden, maar ik gebruik ze wel zonder toestemming te vragen. Iets om in het vervolg beter over na te denken. Al vraag ik me af hoe ik bij sommige foto’s foto’s die ik via google vind, de eigenaar kan achterhalen om toestemming te vragen.

  2. Erik

    En ik denk dat heel veel mensen er niet over nadenken! Wees gerust, zoals ik al aangaf, zul je van mij als privépersoon niet snel een factuur ontvangen. Bij bedrijven is het wat anders, die verdienen er geld mee en horen beter te weten.

    Onlangs was er bijvoorbeeld opschudding, omdat Kluun zogenaamd zijn blog op zwart had gezet, omdat ie steeds facturen kreeg van fotografen, voor de foto’s die hij bij blogjes gebruikt. Ten eerste verdient Kluun zijn brood daarmee en ten tweede had ie dat heel goed kunnen weten (als marketingman). Dus hij moet niet zeuren 🙂

    En ja, Google en/of internetbrowsers zouden het wat makkelijker moeten maken om de echte maker/rechthebbende te achterhalen van een beeld, want dat is ook niet altijd eenvoudig!

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.